درمان سرگیجه و عدم تعادل

توانبخشی و درمان سرگیجه امری بسیار حیاتی است که هدف اصلی آن، از بین بردن این احساس ناخوشایند و به حداقل رساندن احتمال افتادن یا صدمات ناشی از سرگیجه و عدم تعادل است. در موارد محدودی از سرگیجه های مرتبط با گوش، نیاز به درمان های دارویی وجود دارد و درمان سرگیجه با داروهای موجود درتعداد محدودی از مبتلایان به سرگیجه اثربخش است. در سایر موارد، بهترین درمان سرگیجه، انجام به موقع توانبخشی های سرگیجه برای جبران یا جایگزینی سیستم آسیب دیده است.

تمرین‌های توانبخشی تعادلی و سرگیجه

در عین سادگی و به ظاهر طبیعی بودن، تعادل امر پیچیده‌ای است و تا زمانی که دچار عدم تعادل نشویم نسبت به آن آگاهی نداریم. سه دستگاه بینایی، دهلیزی گوش و حس پیکری با هم کار کرده و مغز، اطلاعات رسیده از این دستگاه‌ها را تلفیق می‌کند و بر مبنای آن واکنش‌های تعادلی شکل می‌گیرد. اگر هر یک از این دستگاه‌ها یا خود دستگاه مغزی دچار آسیب باشد، حس تعادل بهم می‌خورد. هدف اکثر تمرینات توانبخشی حفظ ثبات دید در طول حرکات سر و بدن، بهبود ثبات استقرار بدن در تناقضات حسی و شرایط سخت (مانند حرکت سطح اتکا، سطح اتکای نرم، عدم وجود بینایی) و تقویت تعادل ایستا و پویای بدن است.

مغز انسان توانایی ترمیمی فوق العاده‌ای دارد. آیا تاکنون افرادی را دیده‌اید که پس از آسیب مغزی قادر به حرکت کردن یا حرف زدن نیستند اما پس از مدتی تمرین، مجدد توانایی خود را تا حد زیادی بدست می‌آورند. در مورد تعادل نیز همین طور است. اکثر افرادی که اختلال تعادلی پیدا می‌کنند، تحرک خود را کاهش داده و سعی می‌کنند از حرکات یا موقعیت‌هایی که تعادلشان را بر هم می زند، اجتناب کنند. بنا به مقالات منتشره و گفته دکتر فرزانه ضمیری، متخصص حوزه تعادل، این کار غلط است. مغز باید پیام خطا دریافت کند تا فرصت پیدا کند خود را اصلاح کرده و آسیب حس‌های دیگر را جبران کند. برای این کار لازم است انواع حرکات در بدن اجرا شود بخصوص حرکاتی که تعادل شما را دچار مشکل می‌کند، تا مغز به مشکل پی برده و آن را اصلاح کند.

افرادی که مشکل تعادل و سرگیجه دارد مجموعه‌ای تمرین دریافت می‌کنند که نیاز دارد از چشمانشان ضمن حرکت سر و بدن استفاده کنند. این تمرینات باعث تغییراتی در اتصالات مرکزی شده تا مشکل دهلیزی را جبران کند. فرد در این تمرینات محدودیت‌های خود را می‌شناسد و می‌تواند کنترل بیشتری بر حرکات خود داشته باشد.

چه زمانی توانبخشی مفیدتر خواهد بود؟

افراد مختلف از جهت جبران آسیب تعادلی تفاوت دارند. بطور کلی جبران در افراد جوان بهتر صورت می‌گیرد و هرچه فرد زودتر شروع به تمرین توانبخشی کند، اثر بهتری بدست می‌آید. جبران به سلامت دستگاه مغزی وابسته است پس هرچه دستگاه عصبی فعال‌تر و سالم‌تر باشد، اثر توانبخشی بهتر و سریعتر ظاهر می‌شود.

لازم است تمرینات ورزشی را مرتب انجام داده و داروهای آرامبخش خود را با مشاوره‌ی پزشک کاهش داده یا قطع کنید. داروهای آرامبخش و خواب‌آور، توانایی مغز برای جبران صدمات را می‌کاهد.

هر چه شما تمرین‌های توانبخشی را بیشتر و سریع‌تر انجام دهید، بهبودی بیشتری پیدا می‌کنید. اجتناب از حرکاتی که در شما گیجی ایجاد می‌کند کمک کننده نخواهند بود و بهبودی شما را با تأخیر بیشتری همراه کند. در محیط‌های امن و مناسب تمرین کنید.

تمرینات در ابتدا شما را کمی دچار سرگیجه  و گیجی می‌کنند. با این وجود به تمرینات خود ادامه دهید. اگر احساس سرگیجه و گیجی بسیار شدید بود می‌توانید تمرین را متوقف کرده و استراحت کنید و بار دیگر با سرعت کمتر تمرین را انجام دهید. هرچه فعال‌تر باشید زودتر بهبود پیدا می‌کنید.

فقط در صورتی تمرین جدید را آغاز کنید که تمرین قبلی را می‌توانید بدون این که دچار مشکل و گیجی شوید با سرعت و به خوبی انجام دهید. زمانی که بتوانید هر تمرین را حداقل ۱ دقیقه بی‌وقفه اجرا کنید، تمرین موثر خواهد بود.

تمرینات راحت به پیشرفت و بهبود شما کمکی نمی‌کند. تمرینات باید دستگاه تعادلی شما را به زحمت بیندازند. پس از ۱ دقیقه تمرین، ۱ دقیقه استراحت کنید. کل تمرین‌ها را  ۳ بار در روز تکرار کنید. زمانی که توانستید به خوبی این تمرینات را در داخل خانه اجرا کنید سعی کنید در محیط خارج از منزل آن‌ها را انجام دهید. اگر حرکات خاصی برای شما دشوار است که در تمرینات کتاب مطرح نشده، آن‌ها را نیز تمرین کنید (سرگیجه و دستگاه دهلیزی، فرزانه ضمیری عبدالهی).

در ابتدا ممکن است با انجام تمرین‌ها احساس گیجی کنید و مقداری خستگی و سردرد پیدا کنید. این حس زود از بین می‌رود. این علایم در واقع نشان می‌دهند، تمرینات دارند خوب کار می‌کنند و مناسبند. اگر گیجی و ناراحتی بسیار شدید و نامطبوع بود می‌توانید تعداد تمرینات و سرعت آن‌ها را کم کنید. با پیشرفت فعالیت‌ها، تعداد و سرعت تمرین‌ها را افزایش دهید.

علاوه بر درمان دارویی، مهمترین درمان اختلال دهلیزی، درمان توانبخشی است. علاوه بر درمان اختلال تعادلی، اضطراب بیمار نیز باید درمان قرار گیرد. توانبخشی و درمان سرگیجه در عموم موارد به حل مشکلات عمده تعادلی و سرگیجه های ناشی از گوش مراجعان کمک میکند.

نظر خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

تگ های html مجاز به استفاده می باشند: <a href=""> <abbr> <acronym> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

ارسال یک پیام
error: Content is protected !!