در مجموعه کلینیک های شنوایی ما ، کلیه خدمات مربوط به ارزیابی عملکرد دستگاه شنوایی نوزادان و کودکان، انجام می گردد. مجموعه آزمون های فیزیولوژیک و الکتروفیزیولوژیک شامل تست های OAE-ABR-ASSR (جهت بررسی صحت عملکرد گوش داخلی و اعصاب شنوایی) در غربالگری های بدو تولد و پیگیری های ماهانه نوزادان جهت تایید یا رد وجود اختلالات مختلف شنوایی، نوروپاتی شنوایی و … تا سه ماهگی انجام می پذیرد.
در کنار این آزمون های عینی که نیازی به همکاری نوزادان و کودکان ندارند و عموما در وضعیت خواب کودکان انجام می پذیرند، ارزیابی های رفتاری شنوایی ویژه نوزادان و کودکان نیز در کلینیک های ما انجام می شوند. در این بررسی ها واکنش رفتاری کودکان نسبت به اصوات مختلف، معیاری برای بررسی صحت عملکرد دستگاه شنوایی خواهد بود و متخصصین شنوایی شناسی اطفال با توجه به نتایج این آزمون ها، قادر خواهند بود تخمین دقیق تری از وضعیت شنوایی نوزاد یا کودک را ارائه دهند. آزمون های رفتاری، شامل تست های BOA-VRA-CPA-… هستند.
در کودکان بالای سه سال، می توان با استفاده از شیوه های بازی مانند، آستانه های دقیق شنوایی در هر گوش را تعیین کرده و ارجاع لازم جهت پیگیری اقدامات درمانی-توانبخشی را انجام داد.

در کودکان بزرگتر نیز توصیه می گردد، جهت انجام ارزیابی های شنوایی دوره ای و ارزیابی های شنوایی بعد از سرماخوردگی های شدید یا مکرر، شامل مجموعه تست های ادیومتری صوت خالص و تمپانومتری (بررسی سلامت پرده گوش و وضعیت گوش میانی)، مراجعه به متخصصین شنوایی شناسی صورت پذیرد.

از جمله مهمترین آزمون های فیزیولوژیک و الکتروفیزیولوژیک شنوایی در نوزادان و کودکان، آزمون های با دقت بالا و بی خطری چون OAE و ABR و ASSR هستند که همگی در تخمین سطح شنوایی کودک کمک کننده می باشند و در مجموعه کلینیک های تخصصی ایرانیان، زیر نظر متخصصان شنوایی شناسی با تجربه در این حوزه ها، انجام می شوند. متخصصین و شنوایی شناسان بسته به سن مراجع و شرایط هر مورد، آزمون یا آزمون های مناسب را انجام داده و اطلاعات لازم را در اختیار والدین قرار می دهند.

آزمون OAE

گسیل های صوتی، اصوات کم شدتی با دامنه حداقل ۲۰- تا حداکثر ۲۰ تا ۳۰ دسی بل SPL  هستند که از حرکت سلول های مویی منشا گرفته و با قرار دادن میکروفنی در مجرای گوش ثبت می شوند. این آزمون در دو حالت DPOAE و TEOAE  انجام می گیرد که به عملکرد حلزونی (فعالیت مکانیکی- الکتریکی سلولهای مویی در پاسخ به محرکات صوتی) اشاره دارند. این آزمون ها در شناسایی افراد با حساسیت شنوایی تن خاص ۲۰ تا ۲۵ دسی بل HL یا بهتر نسبت به کم شنوایی در حد ۳۵ دسی بل HL یا ضعیف تر موفق عمل می کند. کاربرد گسیل های صوتی در حیطه های غربالگری شنوایی نوزادان و کودکان، تکمیل نتایج آزمون های رفتاری در افراد سخت آزمون، تشخیص افتراقی کم شنوایی است. در نوروپاتی شنوایی، گسیل های برانگیخته طبیعی بوده در حالی که استانه های رفتاری، کم شنوایی در محدوده های مختلفی را نشان می دهد و ABR رفکس اکوستیک نیز غیر طبیعی است.

 

آزمون ABR

ABR شامل چندین قله است که در ۱۵ میلی ثانیه اول پس از ارائه محرک ثبت می شود. این قله ها نشان دهنده فعالیت هم زمان امواج میدان دور است که به دلیل پاسخ های عناصر عصبی و انحراف ناگهانی فیبرهای عصب و راه های شنوایی ساقه مغز ایجاد می شود. مهم ترین عناصری که در این آزمون مورد بررسی قرار می گیرند دامنه و زمان نهفتگی قله ها هستند و اختلال در هر یک از بخش های تولید کننده امواج منجر به غیر طبیعی شدن دامنه و نهفتگی می شود.

علت مقبولیت آزمون ABR در بین مجموعه آزمون های الکتروفیزیولوژیک، شباهت بسیار زیاد پاسخ آن در بین افراد مختلف است که امکان شناسایی راحت پاسخ در شرایط مختلف را ممکن می سازد. همچنین این پاسخ از ثبات بالایی برخوردار است به طوری که از وضعیت فرد متاثر نمی گردد. این آزمون حتی با ظهور فن آوری MRI  از قدرت تشخیص ضایعات عصبی برخوردار است و از آن استفاده می شود. در شرایط بالینی، از ABR هم برای تخمین آستانه های شنوایی و هم ارزیابی نورواتولوژیک یعنی بررسی ضایعات احتمالی در طول عصب شنوایی و راه های شنوایی ساقه مغز استفاده می شود. بزرگ شدن تومورهای خارج ساقه مغز، به راه های شنوایی ساقه مغز فشار وارد می کنند و سیستم شنوایی را تحت تاثیر قرار می دهند. اگر عصب شنوایی آسیب دیده باشد ABR در گوش همان طرفی دچار اختلال می شود. تومورهای بزرگ زاویه پلی-مخچه ای به دلیل فشار بر ساقه مغز و همچینین اسیب مغز نیز سبب غیر طبیعی شدن ABR  به صورت همان طرفی، دگرسویی یا دو طرفی می شود. این آزمون در موارد دیگری مانند تشخیص ضایعات عروقی ساقه مغز از جمله خونریزی عروق خونی کاربرد دارد. در تشخیص افتراقی بیماران در حال کما نیز کاربرد دارد به این صورت که اگر علت کما، توکسیک یا متابولیک باشد مانند افزایش بیش از حد مقدار دارو، ABR تحت تاثیر قرار نمی گیرد اما به دلیل آسیب های ساختاری، ABR را متاثر می کند. ABR در تعیین گسترش ضایعات مغزی ناشی از ضربه در نوزادانی که به دلیل  مشکلات بدو تولد دچار کمبود اکسیژن شده اند و نیز تعیین مرگ مغزی کاربرد دارد اما نتایج غیر طبیعی ABR، نوع پاتولوژی را مشخص نمی کند، مثلا نمی توان گفت ضایعه تومور یا عروقی است. برای ارزیابی تکامل راه های شنوایی مرکزی نیز از ABR استفاده می شود. محرک مورد استفاده معمولا کلیک است زیرا شکل امواج واضحی تولید می کند. در این موارد نتایج حساسیت شنوایی اهمیتی ندارد بنابراین تعیین آستانه موج V ضروری نیست و ABR  در شدت های dB HL 60-90 ارزیابی و پارامترهای مختلف آن بررسی می شوند. این آزمون را برای تخمین آستانه های شنوایی می توان از بدو تولد در نوزادان انجام و با پایش دوره ای آن در فواصل زمانی مناسب و در کنار دیگر آزمون های شنوایی، در مورد آستانه های شنوایی کودک یا دیگر گروه های سخت آزمون تصمیم گیری کرد.

 

آزمون ASSR

آزمون ASSR روش نوینی برای اندازه گیری الکتروفیزیولوژیک حساسیت شنوایی به ویژه در نوزادان و کودکان دچار کم شنوایی شدید و عمیق است. توسعه الگوریتم های آماری کشف این پاسخ، نوید بخش افزایش کاربردهای بالینی بالقوه آن می باشد. از جمله مزیت های این آزمون، تخمین فرکانس به فرکانس آستانه های شنوایی در هر گوش به طور مجزا است که می تواند در بین مجموعه آزمون های شنوایی شناسی کودکان نقش بسیار ارزنده ای را ایفا کند.

به دلیل محدویت خروجی در هنگام ارائه محرکات گذرا مانند کلیک، درعمل بالاترین میزان کم شنوایی قابل اندازه گیری توسط ABR درحدود ۸۰ تا ۸۵ دسی بل HL  می باشد در حالی که برای فیتینگ دقیق سمعک در نوزادان با کم شنوایی شدید و عمیق به استانه های شنوایی نیاز است و بنابراین ASSR این محدودیت ABR در ارزیابی شنوایی راجبران می کند. در این کودکان، پاسخ ABR قابل ثبت نیست و نمی توان فیتینگ صحیحی انجام داد اما معرفی ASSR موجب شده تا بتوان آستانه های شنوایی در فرکانس های ادیومتریک را تا شدت ۱۲۰ دسی بل HL اندازه گیری نمود.

ارسال یک پیام